Proxy Nedir?

Proxy, internet bağlantınız ile ziyaret ettiğiniz web sitesi arasında aracı olarak çalışan bir sunucudur. Yani siz bir web sitesine doğrudan bağlanmak yerine, önce proxy sunucusuna bağlanırsınız; proxy de sizin yerinize hedef siteye erişir.

Bu sistem sayesinde gerçek IP adresiniz gizlenebilir, farklı lokasyonlardan bağlantı yapılabilir ve internet üzerindeki bazı işlemler daha kontrollü şekilde gerçekleştirilebilir.

Proxy Ne İşe Yarar?

Proxy en temel haliyle bağlantınızı farklı bir IP adresi üzerinden yönlendirmeye yarar. Bu nedenle özellikle yazılım, SEO, veri analizi ve güvenlik testleri gibi alanlarda sıkça tercih edilir.

Proxy kullanım alanları kısaca şunlardır:

IP adresini gizlemek
Farklı ülke veya şehirden bağlantı yapmak
SEO sıralamalarını farklı lokasyonlardan kontrol etmek
Web scraping ve veri toplama işlemleri yapmak
Bot ve otomasyon sistemlerini test etmek
Reklam doğrulama ve pazar araştırması yapmak
Güvenlik analizleri gerçekleştirmek

Proxy Nerelerde Kullanılır?

Proxy sistemleri özellikle SEO uzmanları, yazılımcılar, dijital pazarlama ekipleri ve veri analizi yapan kişiler tarafından kullanılır.

Örneğin bir SEO uzmanı, Google arama sonuçlarını farklı ülkelerden görmek için proxy kullanabilir. Bir yazılımcı ise geliştirdiği botun farklı IP adresleriyle nasıl çalıştığını test etmek için proxy tercih edebilir.

Proxy Kullanırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Proxy kullanırken güvenilir servisler tercih edilmelidir. Ücretsiz proxy servisleri genellikle yavaş, güvensiz ve kararsız olabilir. Bu nedenle özellikle profesyonel projelerde kaliteli ve güvenilir proxy sağlayıcıları kullanılmalıdır.

Ayrıca proxy kullanımı, yasal sınırlar içinde ve etik kurallara uygun şekilde yapılmalıdır. Başka sistemlere zarar vermek, izinsiz veri toplamak veya spam amaçlı kullanım doğru değildir.

PHP Değişkenler ve Veri Tipleri

PHP öğrenmeye başladığımızda ilk olarak dilin ne işe yaradığını, nerelerde kullanıldığını ve temel çalışma mantığını anlamamız gerekir. Bundan sonraki en önemli konu ise değişkenler ve veri tipleri konusudur.

Çünkü PHP’de neredeyse yaptığımız her işlem bir veriyle ilgilidir. Kullanıcı adı, ürün fiyatı, sipariş numarası, telefon numarası, e-posta adresi, sepet toplamı, giriş durumu, kategori listesi gibi birçok bilgiyi değişkenlerde tutarız.

Basit anlatmak gerekirse değişken, içinde veri sakladığımız kutudur. Bu kutuya bir isim veririz ve daha sonra o ismi kullanarak içindeki değere ulaşırız.

PHP’de Değişken Nedir?

PHP’de değişken, bir değeri geçici olarak saklamak için kullanılır. Değişkenler sayesinde verileri daha düzenli şekilde kullanabiliriz.

PHP’de değişkenler her zaman $ işareti ile başlar.

Örnek:

$isim = "Cantürk";
$yas = 25;
$sehir = "Ankara";

Burada üç tane değişken tanımladık:

• $isim değişkeni "Cantürk" değerini tutuyor.
• $yas değişkeni 25 değerini tutuyor.
• $sehir değişkeni "Ankara" değerini tutuyor.

Sonra bu değişkenleri istediğimiz yerde kullanabiliriz.

$isim = "Cantürk";

echo $isim;

Ekrana şu çıktı gelir:

Cantürk

Değişken Tanımlama Kuralları

PHP’de değişken tanımlarken bazı kurallara dikkat etmek gerekir.

Değişkenler $ işareti ile başlar:

$isim = "Ali";

Değişken isimleri harf veya alt çizgi ile başlamalıdır:

$ad = "Mehmet";
$_telefon = "05555555555";

Değişken isimleri sayı ile başlayamaz:

$1isim = "Hatalı kullanım";

Bu kullanım yanlıştır.

Doğru kullanım şöyle olabilir:

$isim1 = "Doğru kullanım";

Değişken isimlerinde Türkçe karakter kullanmamak daha sağlıklıdır. Yani $müşteriAdı yerine $musteri_adi kullanmak daha mantıklıdır.

Ben genelde şu tarz yazımı tercih ederim:

$musteri_adi = "Ahmet";
$urun_fiyati = 1499;
$toplam_tutar = 2500;

Bu hem okunur hem de ileride projeyi düzenlerken kafayı yedirmez. Kod okunabilir olmalı; çünkü kötü yazılmış kod, yazılımcının kendi kendine attığı paslı bıçaktır.

Echo ile Değişken Yazdırma

PHP’de bir değişkeni ekrana yazdırmak için echo kullanabiliriz.

$isim = "Cantürk";

echo $isim;

Birden fazla metni ve değişkeni birleştirmek için nokta . operatörü kullanılır.

$isim = "Cantürk";
$sehir = "Ankara";

echo "Benim adım " . $isim . " ve " . $sehir . " şehrinde yaşıyorum.";

Çıktı:

Benim adım Cantürk ve Ankara şehrinde yaşıyorum.

Bu yapı PHP’de çok sık kullanılır. Özellikle kullanıcıya özel mesajlar, ürün bilgileri veya dinamik içerikler oluştururken işimize yarar.

PHP’de Veri Tipleri Nelerdir?

Veri tipi, bir değişkenin içinde tuttuğu değerin türünü ifade eder.

PHP’de en çok kullanılan veri tipleri şunlardır:

String
Integer
Float
Boolean
Array
Null
Object

Bu derste temel olanları basitçe anlatalım.

String Veri Tipi

String, metinsel verileri ifade eder. Yani yazı, kelime, cümle, telefon numarası, e-posta gibi değerler string olabilir.

Örnek:

$isim = "Cantürk";
$email = "info@example.com";
$telefon = "05555555555";

Burada değerler tırnak içinde yazıldığı için string olarak değerlendirilir.

String değerler çift tırnak veya tek tırnak ile yazılabilir.

$ad = "Cantürk";
$soyad = 'Çelikok';

İkisi de çalışır. Ama çift tırnak içinde değişken kullanımı daha esnektir.

Örnek:

$isim = "Cantürk";

echo "Merhaba $isim";

Çıktı:

Merhaba Cantürk

Tek tırnakta ise değişken doğrudan çalışmaz:

$isim = "Cantürk";

echo 'Merhaba $isim';

Çıktı:

Merhaba $isim

Bu yüzden basit kullanımda çift tırnak daha rahat olabilir.

Integer Veri Tipi

Integer, tam sayı değerleri ifade eder.

Örnek:

$yas = 25;
$stok_adedi = 150;
$siparis_no = 1024;

Integer değerler tırnak içinde yazılmaz. Çünkü bunlar metin değil, sayıdır.

Yanlış demeyelim ama farklı anlam taşır:

$yas = "25";

Bu değer string olarak tutulur. Ama şu integer olur:

$yas = 25;

Matematiksel işlemler yapacaksan sayıları tırnaksız kullanmak daha doğru olur.

Float Veri Tipi

Float, ondalıklı sayıları ifade eder.

Örnek:

$fiyat = 149.90;
$kdv_orani = 20.5;
$indirim = 7.75;

E-ticaret, muhasebe, fatura ve fiyat hesaplama gibi işlemlerde float değerler sık kullanılır.

Örnek:

$urun_fiyati = 1000;
$kdv_orani = 0.20;

$kdv_tutari = $urun_fiyati * $kdv_orani;
$toplam = $urun_fiyati + $kdv_tutari;

echo $toplam;

Çıktı:

1200

Burada ürün fiyatına yüzde 20 KDV ekledik.

Boolean Veri Tipi

Boolean, sadece iki değer alır:

true
false

Yani doğru veya yanlış.

Örnek:

$aktif = true;
$giris_yapti = false;

Boolean genellikle koşul kontrollerinde kullanılır.

Örnek:

$giris_yapti = true;

if ($giris_yapti) {
    echo "Panele hoş geldiniz.";
} else {
    echo "Lütfen giriş yapınız.";
}

Çıktı:

Panele hoş geldiniz.

Bu yapı özellikle giriş sistemlerinde çok kullanılır. Kullanıcı giriş yaptı mı, hesap aktif mi, sipariş ödendi mi, ürün stokta mı gibi kontroller boolean ile yapılabilir.

Array Veri Tipi

Array, yani dizi, birden fazla değeri tek değişkende saklamak için kullanılır.

Örnek:

$renkler = ["Kırmızı", "Mavi", "Yeşil"];

Bu dizide 3 değer var. Dizi elemanlarına sıra numarasıyla ulaşabiliriz.

$renkler = ["Kırmızı", "Mavi", "Yeşil"];

echo $renkler[0];

Çıktı:

Kırmızı

Dizilerde sıralama 0’dan başlar:

0 = Kırmızı
1 = Mavi
2 = Yeşil

Yani ilk eleman her zaman 0 numaralı elemandır.

Anahtar Değer Dizileri

PHP’de dizileri sadece sıra numarasıyla değil, anahtar-değer mantığıyla da kullanabiliriz.

Örnek:

$kullanici = [
    "isim" => "Cantürk",
    "email" => "info@example.com",
    "rol" => "Yönetici"
];

echo $kullanici["isim"];

Çıktı:

Cantürk

Bu yapı gerçek projelerde çok kullanılır. Mesela veritabanından bir kullanıcı bilgisi çektiğinde genellikle buna benzer bir yapı ile çalışırsın.

Örnek:

$musteri = [
    "ad" => "Ahmet",
    "soyad" => "Yılmaz",
    "telefon" => "05555555555",
    "sehir" => "İstanbul"
];

echo $musteri["ad"] . " " . $musteri["soyad"];

Çıktı:

Ahmet Yılmaz

Null Veri Tipi

Null, değişkenin boş olduğunu ifade eder.

Örnek:

$sonuc = null;

Bu değişken var ama içinde bir değer yoktur.

Null özellikle şu durumlarda kullanılır:

• Henüz veri gelmediyse,
• Sonuç bulunamadıysa,
• Değişken bilinçli olarak boş bırakıldıysa,
• Veritabanından boş değer geldiyse.

Örnek:

$telefon = null;

if ($telefon == null) {
    echo "Telefon bilgisi girilmemiş.";
}

Çıktı:

Telefon bilgisi girilmemiş.

Değişkenlerle Matematiksel İşlemler

PHP’de değişkenlerle matematiksel işlemler yapabiliriz.

$sayi1 = 10;
$sayi2 = 5;

$toplam = $sayi1 + $sayi2;
$cikarma = $sayi1 - $sayi2;
$carpma = $sayi1 * $sayi2;
$bolme = $sayi1 / $sayi2;

echo $toplam;

Çıktı:

15

PHP’de temel matematik operatörleri şunlardır:

+  Toplama
-  Çıkarma
*  Çarpma
/  Bölme
%  Mod alma

Mod alma işlemi, bölümden kalanı verir.

$sayi = 10;

echo $sayi % 3;

Çıktı:

1

Çünkü 10’un 3’e bölümünden kalan 1’dir.

String Birleştirme

PHP’de metinleri birleştirmek için nokta . kullanılır.

$ad = "Cantürk";
$soyad = "Çelikok";

echo $ad . " " . $soyad;

Çıktı:

Cantürk Çelikok

Araya boşluk koymak istiyorsan " " eklemelisin.

Yanlış kullanım:

echo $ad . $soyad;

Çıktı şöyle olur:

CantürkÇelikok

Doğru kullanım:

echo $ad . " " . $soyad;

Değişken Değerini Güncelleme

Bir değişkenin değeri sonradan değiştirilebilir.

$durum = "Beklemede";

$durum = "Onaylandı";

echo $durum;

Çıktı:

Onaylandı

Çünkü değişkenin son değeri geçerlidir.

Bu yapı özellikle sipariş durumu, kullanıcı durumu, ödeme durumu gibi alanlarda kullanılır.

Değişkenin Tipini Öğrenme

PHP’de bir değişkenin tipini öğrenmek için gettype() fonksiyonu kullanılabilir.

$isim = "Cantürk";
$yas = 25;
$fiyat = 149.90;
$aktif = true;

echo gettype($isim);
echo gettype($yas);
echo gettype($fiyat);
echo gettype($aktif);

Çıktılar şu şekilde olabilir:

string
integer
double
boolean

Float değerler PHP’de bazen double olarak görünebilir. Bu normaldir.

Var Dump Nedir?

var_dump() bir değişkenin hem değerini hem de tipini gösterir.

Örnek:

$isim = "Cantürk";

var_dump($isim);

Çıktı:

string(7) "Cantürk"

Dizileri kontrol ederken de çok işe yarar.

$kullanici = [
    "isim" => "Cantürk",
    "rol" => "Yönetici"
];

var_dump($kullanici);

Geliştirme yaparken var_dump() bayağı hayat kurtarır. Yazılımcının röntgen cihazı gibi düşünebilirsin. İçeride ne var direkt gösterir.

Sabit Değişken Nedir?

PHP’de değişmeyen değerler için sabit tanımlanabilir.

Bunun için define() kullanılır.

define("SITE_ADI", "Cantürk Çelikok");

echo SITE_ADI;

Çıktı:

Cantürk Çelikok

Sabitlerde $ işareti kullanılmaz.

Sabitler genellikle şu tarz bilgiler için kullanılabilir:

Site adı
Site URL
Versiyon numarası
Sabit ayarlar
API adresi

Örnek:

define("SITE_URL", "https://canturkcelikok.com");
define("VERSION", "1.0.0");

Değişken İsimlendirme Nasıl Olmalı?

Temiz kod yazmak için değişken isimleri anlaşılır olmalıdır.

Kötü örnek:

$a = "Ahmet";
$b = 1500;
$c = true;

Bu kod çalışır ama okunması zordur.

Daha doğru örnek:

$musteri_adi = "Ahmet";
$siparis_tutari = 1500;
$odeme_durumu = true;

Bu şekilde kodu okuyan kişi değişkenin ne işe yaradığını hemen anlar.

Benim önerim, PHP’de Türkçe karakter kullanmadan açıklayıcı değişken isimleri yazman:

$kullanici_adi
$musteri_email
$urun_fiyati
$siparis_durumu
$toplam_tutar
$kdv_orani

Bu yapı hem sade hem de anlaşılırdır.

Basit Bir Örnek: Ürün Fiyatı Hesaplama

Şimdi küçük bir örnek yapalım.

$urun_adi = "Kablosuz Mouse";
$urun_fiyati = 500;
$kdv_orani = 0.20;

$kdv_tutari = $urun_fiyati * $kdv_orani;
$toplam_fiyat = $urun_fiyati + $kdv_tutari;

echo "Ürün Adı: " . $urun_adi . "<br>";
echo "Ürün Fiyatı: " . $urun_fiyati . " TL<br>";
echo "KDV Tutarı: " . $kdv_tutari . " TL<br>";
echo "Toplam Fiyat: " . $toplam_fiyat . " TL";

Çıktı:

Ürün Adı: Kablosuz Mouse
Ürün Fiyatı: 500 TL
KDV Tutarı: 100 TL
Toplam Fiyat: 600 TL

Bu örnek küçük ama gerçek projelerdeki mantığın aynısıdır. E-ticaret sitelerinde, fatura sistemlerinde, teklif modüllerinde veya muhasebe panellerinde bu tarz hesaplamalar sürekli yapılır.

Basit Bir Örnek: Kullanıcı Bilgisi Gösterme

$kullanici = [
    "ad" => "Cantürk",
    "soyad" => "Çelikok",
    "email" => "info@example.com",
    "rol" => "Yönetici"
];

echo "Ad Soyad: " . $kullanici["ad"] . " " . $kullanici["soyad"] . "<br>";
echo "E-posta: " . $kullanici["email"] . "<br>";
echo "Rol: " . $kullanici["rol"];

Çıktı:

Ad Soyad: Cantürk Çelikok
E-posta: info@example.com
Rol: Yönetici

Bu tarz array kullanımı, kullanıcı profili veya admin paneli geliştirirken çok işimize yarar.

PHP’de En Sık Yapılan Değişken Hataları

PHP öğrenirken değişkenlerle ilgili bazı hatalar çok sık yapılır.

1. Dolar İşaretini Unutmak

Yanlış:

isim = "Cantürk";

Doğru:

$isim = "Cantürk";

2. Tırnakları Yanlış Kullanmak

Yanlış:

$isim = Cantürk;

Doğru:

$isim = "Cantürk";

Metinsel değerler tırnak içinde yazılmalıdır.

3. Değişken Adını Farklı Yazmak

$isim = "Cantürk";

echo $ısim;

Burada $isim ile $ısim aynı değildir. Türkçe karakter yüzünden hata yaşanabilir. Bu yüzden değişkenlerde Türkçe karakter kullanmamak en iyisidir.

4. Nokta Yerine Artı Kullanmak

JavaScript’ten gelen biri bazen metin birleştirirken + kullanabilir.

Yanlış:

echo $ad + " " + $soyad;

Doğru:

echo $ad . " " . $soyad;

PHP’de string birleştirme için nokta kullanılır.

Değişkenleri Anlamak PHP’nin Temelidir

PHP’de değişkenler ve veri tipleri en temel konulardan biridir. Bu konuyu iyi anlamadan form işlemleri, veritabanı kayıtları, kullanıcı giriş sistemi veya admin paneli geliştirmek zorlaşır.

Değişkenler sayesinde verileri saklarız, işleriz ve kullanıcıya gösteririz. String ile metinleri, integer ile tam sayıları, float ile ondalıklı sayıları, boolean ile doğru/yanlış değerleri, array ile birden fazla veriyi yönetebiliriz.

PHP öğrenirken bu konuyu sadece okuyup geçmemek gerekir. Küçük küçük örnekler yaparak değişkenlerin nasıl çalıştığını görmek en doğru yöntemdir.

Benim önerim şu: Birkaç tane basit örnek dosya oluştur. Kullanıcı bilgisi yazdır, ürün fiyatı hesapla, KDV ekle, array ile müşteri bilgisi göster. Bu tarz küçük pratikler ileride büyük projelerde çok işine yarar.

PHP’de sağlam temel atmak istiyorsan değişkenler, veri tipleri ve basit işlemler konusunu iyi öğrenmelisin. Çünkü bu konu PHP’nin alfabesi gibidir. Alfabeyi çözdükten sonra cümle kurmak çok daha kolay olur.

Sıkça Sorulan Sorular

PHP’de değişken nedir?

PHP’de değişken, veri saklamak için kullanılan yapıdır. Değişkenler $ işareti ile başlar ve metin, sayı, dizi veya boolean gibi farklı değerler tutabilir.

PHP’de değişken nasıl tanımlanır?

PHP’de değişken $ işareti ile tanımlanır. Örneğin $isim = "Cantürk"; şeklinde bir değişken oluşturulabilir.

PHP’de string nedir?

String, metinsel veri tipidir. İsim, e-posta, telefon numarası veya herhangi bir yazı string olarak tutulabilir.

PHP’de array nedir?

Array, birden fazla değeri tek değişkende saklamak için kullanılan veri tipidir. Liste veya anahtar-değer şeklinde kullanılabilir.

PHP’de boolean nedir?

Boolean, sadece true veya false değerlerini alabilen veri tipidir. Genellikle koşul kontrollerinde kullanılır.

PHP’ye Giriş

Yazılım dünyasına yeni başlayan birçok kişi ilk olarak HTML, CSS ve JavaScript ile tanışır. Ancak işin içine veritabanı, kullanıcı girişi, form işlemleri, panel sistemleri, ürün yönetimi veya dinamik web siteleri girdiğinde karşımıza güçlü bir dil çıkar: PHP.

PHP, özellikle web geliştirme tarafında uzun yıllardır kullanılan, öğrenmesi nispeten kolay ve çok yaygın bir programlama dilidir. Bugün hâlâ milyonlarca web sitesi, WordPress, WooCommerce, özel yazılım panelleri, CRM sistemleri ve yönetim panelleri PHP ile çalışmaktadır.

Benim gözümde PHP, web yazılıma başlamak isteyen biri için en mantıklı dillerden biridir. Çünkü hem öğrenmesi kolaydır hem de kısa sürede gerçek bir proje ortaya çıkarmanı sağlar. Yani “kod yazıyorum ama ne işe yarıyor?” hissini çok fazla yaşatmaz. Direkt sonuç alırsın.

PHP Nedir?

PHP, sunucu tarafında çalışan bir programlama dilidir. İngilizce açılımı eski kullanımda Personal Home Page olarak geçse de günümüzde daha çok PHP: Hypertext Preprocessor şeklinde bilinir.

Basitçe anlatmak gerekirse PHP, web sitesinin arka tarafında çalışan ve sayfaları dinamik hale getiren dildir.

Örneğin bir web sitesinde:

• Kullanıcı giriş sistemi varsa,
• Ürünler veritabanından çekiliyorsa,
• İletişim formu çalışıyorsa,
• Admin paneli varsa,
• Sipariş sistemi varsa,
• Blog yazıları veritabanından geliyorsa,

büyük ihtimalle arka planda PHP veya benzeri bir sunucu dili çalışıyordur.

PHP Ne İşe Yarar?

PHP ile statik bir web sitesini dinamik hale getirebilirsin. Yani sadece düz HTML sayfaları göstermek yerine, kullanıcıya göre değişen içerikler oluşturabilirsin.

PHP ile yapılabilecek bazı işler şunlardır:

• Üyelik sistemi
• Giriş ve kayıt formu
• Admin paneli
• Blog sistemi
• E-ticaret sitesi
• Ürün yönetimi
• Sipariş takip sistemi
• Fatura sistemi
• CRM yazılımı
• API geliştirme
• Veritabanı işlemleri
• Dosya yükleme sistemi

Kısacası PHP, web sitesinin beyni gibi çalışır. HTML iskelet, CSS kıyafet, JavaScript hareket ise PHP de arka plandaki mantıktır.

PHP Nasıl Çalışır?

PHP kodları tarayıcıda doğrudan çalışmaz. PHP, sunucuda çalışır ve sonucunda tarayıcıya genellikle HTML çıktısı gönderir.

Yani süreç basitçe şöyledir:

1. Kullanıcı bir sayfaya girer.
2. Sunucu PHP dosyasını çalıştırır.
3. PHP gerekli işlemleri yapar.
4. Sonuç olarak HTML üretir.
5. Tarayıcı bu HTML’i kullanıcıya gösterir.

Mesela sen index.php dosyasına girdin diyelim. Tarayıcı PHP kodunu görmez. Sadece PHP’nin ürettiği sonucu görür.

PHP Dosya Uzantısı Nedir?

PHP dosyalarının uzantısı genellikle .php olur.

Örnek:

index.php
login.php
register.php
urunler.php
baglanti.php

Bir dosyanın içinde PHP kodu çalıştırmak istiyorsan dosya uzantısının .php olması gerekir. HTML dosyasına PHP yazarsan normal şartlarda çalışmaz.

PHP Kodları Nasıl Yazılır?

PHP kodları şu etiketler arasına yazılır:

<?php
// PHP kodları buraya yazılır
?>

Basit bir örnek:

<?php
echo "Merhaba Dünya";
?>

Bu kod ekrana şu yazıyı basar:

Merhaba Dünya

Echo Nedir?

PHP’de echo, ekrana çıktı vermek için kullanılır.

Yani kullanıcıya bir yazı, değişken veya HTML kodu göstermek istiyorsan echo kullanabilirsin.

Örnek:

<?php
echo "PHP öğreniyorum";
?>

Çıktı:

PHP öğreniyorum

HTML ile birlikte de kullanılabilir:

<?php
echo "<h1>PHP’ye Giriş</h1>";
?>

Bu kod ekranda bir başlık oluşturur.

Değişken Nedir?

Değişken, veri saklamak için kullanılır. PHP’de değişkenler $ işareti ile başlar.

Örnek:

<?php
$isim = "Cantürk";
$yas = 25;

echo $isim;
?>

Burada $isim değişkeninin içinde "Cantürk" değeri vardır.

PHP’de değişken isimleri genellikle şöyle yazılır:

$isim
$soyisim
$telefon
$email
$urun_fiyati
$toplam_tutar

Değişkenler sayesinde verileri daha sonra kullanabiliriz. Mesela kullanıcı adı, ürün fiyatı, sipariş numarası gibi bilgiler değişkenlerde tutulabilir.

Veri Tipleri Nelerdir?

PHP’de farklı veri tipleri vardır. En temel olanlar şunlardır:

String

Metinsel veridir.

$isim = "Cantürk";

Integer

Tam sayıdır.

$yas = 25;

Float

Ondalıklı sayıdır.

$fiyat = 149.90;

Boolean

Doğru veya yanlış değeridir.

$aktif = true;

Array

Birden fazla veriyi tutar.

$renkler = ["Kırmızı", "Mavi", "Yeşil"];

PHP’de Yorum Satırı Nedir?

Yorum satırları, kodun çalışmasını etkilemeyen açıklamalardır. Kodun ne işe yaradığını anlatmak için kullanılır.

Tek satırlık yorum:

// Bu bir yorum satırıdır

Çok satırlı yorum:

/*
Bu bölüm
çok satırlı
yorum alanıdır
*/

Yorum satırları özellikle büyük projelerde çok işe yarar. Çünkü birkaç ay sonra kendi yazdığın koda bakınca bile “Ben burada ne yapmışım?” diyebilirsin. Yazılımcının hafızası bazen RAM gibi, elektrik gidince uçuyor.

If Else Nedir?

if else, koşul kontrolü yapmak için kullanılır.

Yani “eğer bu doğruysa şunu yap, değilse bunu yap” mantığıdır.

Örnek:

<?php
$yas = 18;

if ($yas >= 18) {
    echo "Giriş yapabilirsiniz.";
} else {
    echo "Yaşınız uygun değil.";
}
?>

Burada yaş 18 veya daha büyükse ekrana “Giriş yapabilirsiniz.” yazar. Değilse “Yaşınız uygun değil.” yazar.

Döngü Nedir?

Döngüler, bir işlemi tekrar tekrar yapmak için kullanılır.

Mesela ekrana 1’den 10’a kadar sayı yazdırmak istiyorsun. Tek tek echo yazmak yerine döngü kullanırsın.

For Döngüsü

<?php
for ($i = 1; $i <= 10; $i++) {
    echo $i . "<br>";
}
?>

Bu kod 1’den 10’a kadar sayıları ekrana yazdırır.

While Döngüsü

<?php
$sayi = 1;

while ($sayi <= 5) {
    echo $sayi . "<br>";
    $sayi++;
}
?>

Bu da 1’den 5’e kadar sayı yazar.

Array Nedir?

Array, yani dizi, birden fazla veriyi tek değişkende saklamak için kullanılır.

Örnek:

<?php
$meyveler = ["Elma", "Armut", "Muz"];

echo $meyveler[0];
?>

Çıktı:

Elma

Dizilerde sayma genellikle 0’dan başlar. Yani:

0 = Elma
1 = Armut
2 = Muz

Bir de anahtar-değer mantığında kullanılan diziler vardır:

<?php
$kullanici = [
    "isim" => "Cantürk",
    "email" => "info@example.com",
    "rol" => "Yönetici"
];

echo $kullanici["isim"];
?>

Bu yapı özellikle veritabanından gelen kullanıcı bilgilerini işlerken çok kullanılır.

Fonksiyon Nedir?

Fonksiyon, belirli bir işi yapan kod bloğudur.

Aynı kodu tekrar tekrar yazmak yerine fonksiyon oluştururuz ve ihtiyaç oldukça çağırırız.

Örnek:

<?php
function selamVer() {
    echo "Merhaba, PHP dünyasına hoş geldin!";
}

selamVer();
?>

Parametre alan fonksiyon örneği:

<?php
function selamla($isim) {
    echo "Merhaba " . $isim;
}

selamla("Cantürk");
?>

Çıktı:

Merhaba Cantürk

Fonksiyonlar projeyi daha düzenli ve yönetilebilir hale getirir.

Form İşlemleri Nedir?

PHP’nin en çok kullanıldığı alanlardan biri form işlemleridir. Mesela kullanıcıdan ad, soyad, e-posta veya mesaj almak istiyorsan HTML formu ve PHP birlikte çalışır.

Basit HTML formu:

<form method="post" action="gonder.php">
    <input type="text" name="isim" placeholder="İsminiz">
    <button type="submit">Gönder</button>
</form>

PHP tarafı:

<?php
$isim = $_POST["isim"];

echo "Merhaba " . $isim;
?>

Burada kullanıcı formu gönderdiğinde, PHP bu bilgiyi alır ve işler.

GET ve POST Nedir?

PHP’de form veya URL üzerinden veri almak için genellikle GET ve POST kullanılır.

GET

Veriler URL üzerinden gönderilir.

Örnek URL:

site.com/urun.php?id=5

PHP ile alma:

<?php
$id = $_GET["id"];
echo $id;
?>

POST

Veriler arka planda gönderilir. Genellikle formlarda kullanılır.

<?php
$email = $_POST["email"];
echo $email;
?>

Genel mantık şu:

• GET: Daha çok URL üzerinden basit veri taşımak için kullanılır.
• POST: Form, giriş, kayıt, mesaj gönderme gibi işlemler için kullanılır.

PHP ve Veritabanı İlişkisi

PHP’nin en güçlü taraflarından biri veritabanı ile çalışabilmesidir. Genellikle MySQL veya MariaDB ile birlikte kullanılır.

Veritabanında şu tarz bilgiler tutulabilir:

• Kullanıcılar
• Ürünler
• Siparişler
• Blog yazıları
• Kategoriler
• Müşteri bilgileri
• Faturalar
• Mesajlar

PHP bu verileri veritabanından çeker, işler ve kullanıcıya gösterir.

Örneğin bir e-ticaret sitesinde ürünler tek tek HTML içine yazılmaz. Ürünler veritabanında tutulur. PHP bu ürünleri çeker ve sayfada listeler.

PHP ile MySQL Bağlantısı

Basit bir veritabanı bağlantısı şu şekilde yapılabilir:

<?php
$baglanti = mysqli_connect("localhost", "kullanici_adi", "sifre", "veritabani_adi");

if (!$baglanti) {
    die("Veritabanı bağlantısı başarısız: " . mysqli_connect_error());
}

echo "Veritabanı bağlantısı başarılı.";
?>

Genelde bu bağlantı ayrı bir dosyada tutulur.

Örnek:

baglanti.php

Sonra diğer sayfalarda bu dosya çağırılır:

<?php
include "baglanti.php";
?>

Bu sayede her dosyada tekrar tekrar bağlantı kodu yazmak zorunda kalmazsın.

Include ve Require Nedir?

PHP’de başka bir dosyayı mevcut dosyaya dahil etmek için include veya require kullanılır.

Örnek:

<?php
include "header.php";
include "footer.php";
?>

Bu yöntem özellikle tema yapılarında çok kullanılır.

Mesela:

header.php
footer.php
sidebar.php
baglanti.php
menu.php

Bu parçaları ayrı dosyalara bölerek proje daha düzenli hale getirilir.

include dosya bulunamazsa uyarı verir ama çalışmaya devam eder.
require dosya bulunamazsa hata verir ve çalışmayı durdurur.

PHP Öğrenmeye Nereden Başlanmalı?

PHP öğrenmek isteyen biri önce temel mantığı anlamalıdır. Direkt büyük projeye dalmak biraz kafa karıştırabilir.

Bence doğru öğrenme sırası şöyle olmalı:

1. PHP yazım kuralları
2. Değişkenler
3. Veri tipleri
4. If else koşulları
5. Döngüler
6. Diziler
7. Fonksiyonlar
8. Form işlemleri
9. GET ve POST kullanımı
10. Veritabanı bağlantısı
11. CRUD işlemleri
12. Session ve kullanıcı girişi
13. Basit admin paneli
14. Güvenlik önlemleri

Bu sırayla gidildiğinde PHP çok daha rahat öğrenilir.

CRUD Nedir?

PHP öğrenirken çok sık duyacağın kavramlardan biri de CRUD’dur.

CRUD şu işlemleri ifade eder:

Create = Ekleme
Read = Okuma / Listeleme
Update = Güncelleme
Delete = Silme

Mesela bir müşteri yönetim paneli yapıyorsan:

• Müşteri ekleme: Create
• Müşteri listeleme: Read
• Müşteri düzenleme: Update
• Müşteri silme: Delete

Bu işlemleri öğrendiğinde artık birçok basit paneli geliştirebilir hale gelirsin.

Session Nedir?

Session, kullanıcıya ait bilgileri geçici olarak sunucuda saklamak için kullanılır.

Örneğin kullanıcı giriş yaptıktan sonra her sayfada tekrar tekrar giriş yapmasın diye session kullanılır.

Basit örnek:

<?php
session_start();

$_SESSION["kullanici_adi"] = "Cantürk";

echo $_SESSION["kullanici_adi"];
?>

Session özellikle giriş sistemlerinde çok önemlidir.

PHP Güvenliği Neden Önemlidir?

PHP öğrenirken sadece çalışan kod yazmak yetmez. Güvenli kod yazmayı da öğrenmek gerekir.

Dikkat edilmesi gereken bazı konular:

• Kullanıcıdan gelen veriler kontrol edilmeli.
• SQL Injection açıklarına dikkat edilmeli.
• Şifreler düz metin saklanmamalı.
• Formlara güvenlik kontrolü eklenmeli.
• Dosya yükleme işlemleri sınırlandırılmalı.
• Oturum yönetimi doğru yapılmalı.

Mesela kullanıcı şifresi veritabanına düz şekilde kaydedilmemelidir. Bunun yerine password_hash() kullanılmalıdır.

Örnek:

<?php
$sifre = "123456";
$hashli_sifre = password_hash($sifre, PASSWORD_DEFAULT);

echo $hashli_sifre;
?>

Giriş kontrolünde de password_verify() kullanılır.

PHP Hâlâ Kullanılır mı?

Evet, PHP hâlâ aktif olarak kullanılan güçlü bir dildir. Özellikle WordPress, WooCommerce, Laravel, özel paneller, CRM sistemleri ve birçok web uygulaması PHP ile çalışır.

“PHP öldü” diyenler genelde ya PHP’yi eski usul kodlarla hatırlıyor ya da sosyal medyada fazla vakit geçiriyor. Gerçekte ise PHP hâlâ ciddi projelerde kullanılan, hızlı geliştirilebilen ve geniş ekosisteme sahip bir dildir.

Tabii modern PHP yazmak önemlidir. Eski, karışık, güvensiz PHP kodları yerine daha düzenli, güvenli ve okunabilir kod yazmak gerekir.

PHP Öğrenmek Zor mu?

Bence PHP öğrenmek zor değil. Özellikle HTML ve CSS bilen biri için PHP’ye geçmek oldukça mantıklıdır.

Başta şu konular biraz karışık gelebilir:

• Veritabanı bağlantısı
• Formdan veri alma
• Session kullanımı
• SQL sorguları
• Hata mesajlarını anlama

Ama bunlar pratik yaptıkça oturur. PHP öğrenmenin en iyi yolu küçük projeler yapmaktır.

Örneğin:

• Basit iletişim formu
• Kullanıcı kayıt sistemi
• Giriş paneli
• Blog sistemi
• Ürün listeleme sayfası
• Basit muhasebe paneli
• Müşteri takip sistemi

Bu tarz projelerle PHP mantığı çok daha hızlı gelişir.

Sonuç: PHP Web Yazılım İçin Güçlü Bir Başlangıçtır

PHP, web yazılım öğrenmek isteyenler için hâlâ çok güçlü bir başlangıç noktasıdır. Öğrenmesi kolay, kaynakları bol, kullanımı yaygın ve gerçek projelere hızlıca uygulanabilir bir dildir.

PHP ile basit bir formdan başlayıp zamanla admin paneli, CRM sistemi, e-ticaret altyapısı veya özel yazılım projeleri geliştirebilirsin.

Önemli olan sadece kodları ezberlemek değil, mantığını anlamaktır. Değişken ne işe yarar, formdan veri nasıl gelir, veritabanına nasıl kayıt atılır, kullanıcı girişi nasıl yapılır gibi temel konuları öğrendiğinde PHP tarafında ciddi bir ilerleme kaydedersin.

Kısacası PHP, web yazılım dünyasına giriş yapmak isteyen biri için gayet sağlam bir tercihtir. Doğru öğrenme sırası ve bol pratikle kısa sürede gerçek projeler geliştirmek mümkündür.

Sıkça Sorulan Sorular

PHP nedir?

PHP, web sitelerinin sunucu tarafında çalışan bir programlama dilidir. Dinamik web sayfaları, admin panelleri, formlar, üyelik sistemleri ve veritabanı işlemleri için kullanılır.

PHP öğrenmek zor mu?

PHP öğrenmek zor değildir. Özellikle HTML ve CSS bilen kişiler için PHP’ye başlamak daha kolaydır. Temel kavramlar öğrenildikten sonra küçük projelerle pratik yapmak gerekir.

PHP ile neler yapılabilir?

PHP ile blog sistemi, admin paneli, kullanıcı giriş sistemi, e-ticaret sitesi, CRM yazılımı, fatura sistemi, API ve özel web yazılımları geliştirilebilir.

PHP için veritabanı gerekli mi?

Basit işlemler için şart değildir ama dinamik projelerde genellikle veritabanı kullanılır. PHP çoğunlukla MySQL veya MariaDB ile birlikte çalışır.

PHP hâlâ kullanılıyor mu?

Evet, PHP hâlâ yaygın şekilde kullanılmaktadır. WordPress, WooCommerce, Laravel ve birçok özel web uygulaması PHP altyapısı ile çalışır.